Bazı ilaçlar ve alkol, bebeğinizin tüylenmesine sebep olabilir…

Tüylenmenin sebebi birden fazla olabilir. Bebeğinizdeki tüylenme sorununu dikkate almalı ve herhangi bir test ya da doktor kontrolü olmadan kendinizce bildiğiniz, kulaktan dolma bilgilerle tedaviye başlamamalısınız. Tüylenmeyi tetikleyen nedenin yok edilemediğinde tedavinin başarılı olamayacağını ve daha fazlasını Dermatoloji Uzmanı Prof. Dr. Ümit Ukşal anlattı.

Hamileliğinizin 9–12. haftalarında, bebeğinizde ilk kıl oluşumu başlar. Yenidoğan bebeklerin tüm vücudu “Lanugo” adı verilen ince tüylerle kaplıdır. Bu ince tüyler; 1–2 ayda dökülür ve yerini “Vellus” adı verilen ince ayva tüylerine bırakır. Saçlar ve tüm vücut kılları sürekli dökülerek yenilenen periyodik bir yapı gösterir. Bebeklerde tüylerin normalden fazla olmasına “Hipertrikozis”  adı verilir. Bu durum doğumda mevcut olabilir veya sonradan ortaya çıkabilir.

Doğuştan mevcut aşırı tüylenme: Yenidoğanda gövde, kollar ve bacaklar açık renkli, yumuşak, yoğun, ipeksi kıllarla kaplıdır. Genellikle kalıtsal bir durumdur ve beraberinde herhangi bir gelişimsel anomali bulunmaz. Bebeğiniz büyüdükçe azalabilir, artabilir veya sabit kalabilir. Bazen yenidoğandaki tüylenme çok yoğun ve koyu renkli olabilir, yüz, kulaklar ve omuzlar kıllarla kaplı olabilir. Böyle yoğun tüylenmelere, yüz ve dişlerde gelişimsel anomaliler eşlik edebilir. Epilepsi (Sara hastalığı), diş etlerinde şişlikler, zeka geriliği gibi durumlar, yenidoğan bebeklerdeki bu aşırı tüylenme ile birlikte bulunabilir.  

İlaca bağlı aşırı tüylenmeler: Annenin gebelikte kullandığı bazı ilaçlar ve alkol, bebekte tüylenme nedeni olabilir. Ayrıca çocukların kendilerinin kullandığı bazı ilaçlar da tüylenmeye sebep olabilir. Organ nakli yapılan çocuklarda, nakil yapılan organın vücut tarafından reddedilerek atılmaması için kullanılan ilaçlar (Cyclosporin), kortizon içeren ilaçlar,  bazı tansiyon ilaçları, kan şekeri düşmesine karşı kullanılan ilaçlar (Diazoxide), bazı epilepsi ilaçları (Phenytoin), PUVA (Sedef hastalığında uygulanan ultraviyole ve ilaç) tedavileri çocuklarda tüylenmeye neden olabilir. Bu tedavilerin kesilmesiyle genellikle tüylenme bir yıl içinde düzelebilir bazen kalıcı da olabilir.  İlaçların doktora danışılmadan kesilmesi, bazen çocuk için yaşamsal tehlikeye neden olabilir.  Tüylenme görüldüyse ilaçların etkisi konusunda doktoru ile görüşülmeli ve ilaç değişikliği doktor tarafından yapılmalıdır.

Tüylenmeyle birlikte olabilen diğer durumlar:  Periferik nöropati (Sinir tutulumu), tiroid bezi hastalıkları, civa zehirlenmeleri, bazı barsak hastalıkları da bebek ve çocuklarda yaygın tüylenme nedeni olabilir.

Lokalize tüylenmeler: Tüylenme bazen belirli bölgelerde, sınırlı olabilir.  Kuyruk sokumu ve alt bel bölgesi tüylenmesi bazen kalıtsal bir özellik olup, altta yatan bir hastalık bulunmayabilir, fakat bazen omurganın son bölümünün kapanmaması gibi çok ciddi bir sağlık sorununa eşlik edebilir. Bu nedenle sakral (kuyruk sokumu bölgesi) tüylenmeleri çok ciddiye alınmalı ve çocuğun gelecek yaşamında çok önemli bozukluklar yapabilecek bir omurga-sinir bozukluğu varsa erkenden tedavisi yapılmalıdır. Lokal tüylenmeler nadiren dirseklerde,  boyun ön tarafında veya benlerin üzerinde de oluşabilir. Benler küçük olabileceği gibi geniş bir alanı kaplayabilir veya çok geniş alanları tutan dev kıllı benler de görülebilir. Dev kıllı benlerde çok tehlikeli bir tümör olan melanoma gelişebilir. Takip ve erken cerrahi girişim gerekir. Melanoma en ölümcül tümörlerden biridir.

Ergenlik döneminde cinsiyet hormonlarının faaliyete geçmesiyle tüyler, kız ve erkek çocuklarda cinse özgü karakteristiklerini kazanırlar. Her iki cinsiyette de koltuk altı ve genital bölgede kıllar belirir, erkeklerde sakal ve bıyık yanı sıra vücut kılları da yoğunlaşırken kızlarda yüz ve vücut kılları vellus özelliğini korur. Kızlarda erkek tipi tüylenme olması Hipertrikozis değil “Hirsutizm” olarak adlandırılır.

Hirsutizm nedenleri: Genellikle altta yatan hormonal bir bozukluğa veya hormonal etki yapan ilaçlara bağlı olarak ortaya çıkan ciddi bir durumdur. Hipofiz, tiroid, böbrek üstü bezleri ve yumurtalık kistleri, obezite ve insülin direncine neden olan metabolik hastalıklarda değişik derecede erkek tipi kıllanma, sakal- bıyık çıkması görülür. Hirsutizmde çoğu kez adet düzensizliği veya adet görememe, saçların tepe bölgesinde seyrekleşme, ergenlik sivilcelerinin artışı, deride ve saçlarda aşırı yağlanma gibi belirtiler de tüylenmeye eşlik edebilir.

Tedavi: Tüylenme, hangi yaş grubunda olursa olsun daima ciddiye alınmalı ve doktor muayenesi ve gerekli testler yapılmadan tedavi girişiminde bulunulmamalıdır. Altta yatan neden varsa bu yok edilmedikçe tüylenme tedavisinin başarılı olması mümkün değildir.  Altta yatan bir hastalık, ilaç kullanımı, hormonal bir bozukluk varsa öncelikle bunun ortadan kaldırılması önemlidir. Altta yatan sebep yok edildikten sonra tüylenme, bir yıl içinde gerileyebilir. Gerilemediği takdirde tedavi edilerek çocukta psikolojik açıdan çok ağır etki yapabilen tüylenme giderilmeye, azaltılmaya çalışılır.

Kalıtsal ve yaygın tüylenmelerde çocuğun durumu kabullenmesine yardımcı olacak psikolojik destek gereklidir. Kılların kesilmesi, traş edilmesi, kimyasal kıl dökücüler geçici bir süre kılları yok ederse de kısa aralıklarla tekrar gerekir, tahriş ve alerjik reaksiyonlar görülebilir. Ağda, ip veya cımbızla kılların çekilmesi ağrılı olduğu için çocuklarda uygulama zordur. Elektrikle yapılan iğneli epilasyon da ağrılı olduğu için çocuklarda uygulanamaz. Bazı ışık kaynakları ve değişik tipte lazer uygulamaları bu konuda deneyimli hekimler tarafından uygulanmak koşuluyla yapılabilir. Ancak lazer uygulamaları pahalı ve birçok kez tekrar edilmesi gereken tedaviler olup bazen ağrı, lokal ödem, kızarıklık, deri altı kanamalar ve renk değişikliklerine sebep olabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Alerji veya irritan (tahriş) etkisi yapmayan bitkisel ürünler hastada yarattığı psikolojik yarar nedeniyle tavsiye edilebilir.