|
Yeni bir bebek için karar verdiniz ve günümüz trendine de uyarak tarih belirlediniz. Peki, vücudunuz bu konuda ne diyor? O hazır mı? Doktorunuzla ilk görüşmeniz gebelik başlangıcının 3 ay öncesinde olursa bu en ideal zamanlama olacaktır.
FOLİK ASİT’İ İHMAL ETMEYİN Hamile kalmadan önce B grubu vitaminlerden biri olan folik asit takviyesi faydalı olmaktadır. Günde alınan 400-800 mikrogram folik asit, bebekteki merkezi sinir sistemi anomalilerini %50'ye yakın oranda azaltır. Buna karşın folik asidin düşük olasılığını arttırdığına dair az sayıda araştırma da mevcuttur. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi, üreme çağındaki her kadının her gün folik asit almasını önermektedir.
İLK ÖNCE YAPILACAKLAR
Sigara: Sigarayı bırakmak için anne olmayı istemekten daha iyi bir sebep olamaz. Sigara kadında yumurta, erkekte sperm sayı ve kalitesini azalttığından gebe kalmada güçlüğe neden olabilir. Sigara içen gebelerin bebekleri düşük doğum ağırlıklı olabilmekte, bu kadınlarda düşük ya da erken doğum daha sık görülmektedir. Yeni yayınlanan bir çalışmada, gebelikleri boyunca sigara kullanan kadınlardan doğan erkek çocukların ileriki yaşamlarında suç ve şiddete olan eğilimlerinin artmış olarak bulunması ilginçtir. Alkol: Benzer şekilde alkol de gebe kalma şansını bir miktar azaltır. Anne karnında alkole maruz kalan bebeklerde uzun dönemde zekâ gerilikleri, öğrenme bozuklukları, davranış bozuklukları görülebilir. Yine yapılan bir çalışmada haftada 1-5 kez alkol kullanan kadınların hiç kullanmayanlara göre daha zor gebe kaldıkları saptanmıştır. Alkol, erkekte de sperm sayısı ve kalitesini azaltır. Stres: İsrail'de yapılan bir araştırmada infertilite tedavisi gören kadınlarda stres gidermek maksadı ile meditasyon yapanlarda gebeliklerin daha kolay elde edildiği sonucuna varılmıştır. En sağlıklı ve kolay stres giderici egzersizdir. Beslenme: Gebelikte olduğu gibi gebe kalmaya karar verildiğinde de beslenme son derece önemlidir. Suni tatlandırıcılar, kafein gibi pek çok maddenin kullanımı azaltılmalıdır. Kilo fazlalığı varsa bunları vermek için en iyi dönem gebelik öncesidir. Çünkü gebelikte diyet önerilmez. Yaygın kanının aksine beslenme bozukluğu olmayan kişilerde hamile kalmadan önce vitamin takviyesi gerekmez. Bu durumun istisnası folik asittir.
VÜCUDUNUZ BEBEK İÇİN HAZIR MI?
Esprili bir ifadeyle de olsa “kaza kurşunu” deyimini kullandığımız hamilelikler yerini artık, önceden planlanan, doktor kontrolü altında adım adım izlenen hamileliklere bıraktı. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftler, bir devletin kalkınma planı kadar çetrefilli bir planlamayla karşılamaya hazırlanır oldu bebeklerini. Haksız da sayılmazlar. Çünkü teknolojik gelişmelerin hızlandırdığı hayata yetişmek için her anı planlamak artık şart. Günümüz tıbbının sunduğu nimetlerden de yararlanarak dünyaya sağlıklı bebekler getirmek isteyen anne adayları için geriye bir hekim ile temasa geçmek kalıyor.
Hamile kalmak isteyenlerin doktorlarına gitmeden önce defterlerine not edebileceği temel soruları VKV Amerikan Hastanesi Kadın Hastalıkları Bölümü’nden Dr. Alper Mumcu’ya yönelttik. Anne olmaya karar veren bir kadın gebe kalabileceği en erken tarihi bilmek ister. Bu konuda tıp ne kadar yardımcı olabiliyor? Aslında gebe kalmak için uygun tarihi günü gününe saptayabilmek mümkün. Bunun için piyasada tükürük salgısı ya da idrarda hormon değişimlerini gösteren ve yumurtlama anını saptamaya yarayan pek çok ürün var ama bunların hiçbiri yüzde yüz sonuç veremiyor. En kesin sonuç günlük ultrason takipleri ile olur. Ultrasonla, büyüyen yumurta keseciği takip edilir. Bunun dışında kişinin kendi vücut sıcaklığını takip edip çizelgeye işlemesiyle de yumurtlamayı; yani gebe kalabilmek için en uygun anı yakalaması mümkündür. Planlı hamilelikler hangi durumlarda istenilen sonucu vermez? Genelde vermez. Çünkü tam yumurtlama anında ilişkiye girilse bile, tek seferde gebe kalma olasılığı %25 civarındadır. 6 ay düzenli ilişki sonucu kadınların %50’sinde gebelik olurken, bu oran 1 yılın sonunda %85’e ulaşır. Geri kalan %15 ise tanım olarak infertilite, yani kısırlık sorunu ile karşı karşıya demektir. İlk muayenenin detayları nelerdir? Rutin jinekolojik muayene yapılır. Bir enfeksiyon ya da patoloji varlığı araştırılır. Ultrasonda kist olup olmadığı, miyom ya da benzeri bir patoloji varsa bu saptanır ve bunun gebeliğe engel olup olmayacağına karar verilir. Gebeliğe engel olabilecek ya da gebelik oluştuğunda normal seyrinde devamını engelleyebilecek patolojiler tedavi edilir. Jinekolojik öyküde doktorumuz ne tür bilgiler ister? Daha önceden geçirilmiş ameliyatlar, ciddi enfeksiyonlar sorgulanır. Karın içinde anatomik bozukluk ve çocuk sahibi olmaya engel olabilecek hastalıkların varlığı araştırılır. Bunun dışında daha önceden yaşanan gebeliklerin, düşüklerin, kürtajların, dış gebeliklerin hepsinin önemi vardır. Rahim ağzı değişiklikleri nedeni ile yapılmış ameliyatlar, erken doğumlar, sezaryenler, hepsi önemli olabilir. Hangi tıbbi testlerin yapılması gerekir? Son bir yıl içinde yapılmadı ise kanser tarama testi olan smear testi yapılmalıdır. Bunun dışında kan sayımı, tiroid hormon değerleri ve kızamıkçık geçirilip geçirilmediği araştırılmalıdır. Doktorumuz hangi durumlarda hamileliği önermez? Bilinen bir kanser varlığında, ciddi kalp hastalığı ya da gebeliğin anne hayatını tehdit edebileceği sağlık sorunları varlığında gebelik önerilmez. Hangi durumlarda genetik araştırma istenir? Ailede bilinen genetik bir hastalık varsa ya da önceden genetik hastalıklı çocuk doğurma öyküsü varsa genetik araştırma gerekli olur. Çocukluk döneminde yapılması gereken aşıların eksik olup olmadığı laboratuar sonuçlarıyla saptanabiliyor mu? Evet, bunlar saptanabilir. Bazı çocukluk çağı hastalıklarını geçirmemiş anne adayının aşılarının eksiksiz olması gerekir. Gebeliğin oluşmaması neticesinde hangi tür tetkikler yapılır? Öncelikle erkekten sperm analizi istenir, kadında ise hormon testleri ve jinekolojik muayene şarttır, rahim filmi şart olmamakla birlikte istenebilir. Kuşku olması durumunda her iki bireyde de kromozom analizi gerekli olabilir.
|