Yıllardır kalp hastalıkları riskini artırmakla suçlanan yumurta aklandı: “Yumurta, kalp ve damar hastalıklarına neden olmaz”

27 Kasım tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen  “Bilinen Yumurtanın Bilinmeyen Yönleri” adlı uluslararası sempozyumda yumurtayla ilgili doğru bilinen yanlışlar masaya yatırıldı. Sonrasında da özellikle medyada “Yumurtadan özür dilendi” başlıkları altında haberler yayınlandı. 

Aslında bebek ve çocuk sağlığı açısından dengeli ve yeterli beslenmeden bahsederken yumurta tüketimi önemle vurgulanır. Ancak yetişkin beslenmesinde özellikle kalp damar sağlığı açısından risk grubunda bulunanlar için yumurta ihtiyatlı davranılması hatta uzak durulması gereken bir besin olarak anılır. Sempozyumun ana konuşmacılarından  ABD Egg Nutrition Center Başkanı Prof. Dr. Donald J. McNamara’nın 1960’lı yıllardan bugüne sürdürülen uzun ve kapsamlı araştırmaların sonuçları ve yurtdışında sürdürülen yumurta tüketiminin halk sağlığı açısından önemine yönelik kampanyalar hakkındaki bilgi aktarımları da oldukça önemliydi. YUMURTA TÜKETMEMENİN YARATACAĞI RİSKLERİN ÇOK ADHA FAZLA VE VEHİM OLACAĞININ belirtildiği açıklamalardan sizler için bilgiler derledik.

Toplantıda söz alan ABD Egg Nutrition Center Başkanı Prof. Dr. Donald J. McNamara ise yumurta ve kalp hastalıkları ilişkisine dair hipotezin zaman içinde başarısızlığa uğradığını ve geçersiz olarak kabul edilmesi gerektiğini kaydederek şunları söyledi:

“Gıdalarla alınan kolesterolün kan kolesterol düzeyini yükselterek kalp hastalıkları riskini arttırdığına dair hipotezin geçersizliği, 40 yıl sonra ispatlanmıştır. Epidemiyolojik incelemeler ve klinik denemelerden elde edilen kanıtlar, yumurta ve besin maddeleri ile alınan kolesterolün hiperkolesterol ve kalp hastalıkları ile ilişkili olmadığını göstermiştir. Ayrıca yapılan çalışmalar, koroner kalp hastalığı riskinin haftada bir gün yumurta tüketen insanlarla her gün bir yumurta tüketen insanlar için aynı olduğunu ortaya koymuştur.”

Son çalışmaların ayrıca, yumurtada bulunan bazı besin maddelerinin, özellikle kolin ve luteinin kalp hastalıkları riskine karşı koruyucu olduğunu ve iyi beslenmeye katkıda bulunduğunu da gösterdiğini kaydeden Prof. Dr. Donald J McNamara, “Yumurta aynı zamanda ksantofil ve zeaksantin içerir; yeterli miktarda tüketildiğinde yaşla ortaya çıkan katarakt riskini ve bazı kanser tiplerinin riskini azaltır. Bu nedenle sağlık kuruluşları besin maddeleri ile alınan kolesterole bir kısıtlama getirmemekte, sağlıklı yaşamak ve hastalıklardan korunmak için beslenme programına yumurta eklenmesini savunmaktadır. Çünkü sağlıkla ilgili tek risk yumurta tüketiminin sınırlanmasıdır” dedi.

Yumurta hakkında başlıca gerçekler

• Yumurta, anne sütünden sonra insanın ihtiyacı olan tüm besin öğelerini bulunduran tek besin kaynağıdır.
• Bir yumurta, yüzde 8 B12 vitamini, yüzde 6 A vitamini, yüzde 10 protein, yüzde 4 B6 vitamini, yüzde 6 D vitamini, yüzde 3 E vitamini, yüzde 6 folik asit, yüzde 2 tiyamin, yüzde 8 fosfor, yüzde 15 riboflavin, yüzde 4 çinko, yüzde 4 demir içerir.
• İri bir yumurtada sadece 71-75 kcal enerji bulunur; aynı zamanda doyurucudur. Bu nedenle diyet programları için son derece uygun bir besindir.
• Proteinler, vücutta doku ve organların tamirinden sorumludur. Protein kalitesi büyüme için kullanılabilme etkinliği olarak ifade edilen “biyolojik yararlılık” ile ölçülür. Bu, yumurtada yüzde 93.7, tavuk etinde yüzde 79 oranındadır.
• Yumurtada bulunan D vitamini ve fosfor kemik gelişimi ve sağlığı, folik asit ve B12 vitamini kansere karşı koruyucu, çinko bağışıklık sistemini kuvvetlendirme bakımından oldukça önemlidir. A ve B6 vitaminleri gibi antioksidanlar kansere karşı vücudu koruduğu gibi yaşlanmayı geciktirme gibi özelliklere sahiptir.
• Yumurta sarısında bulunan lutein, erken kalp rahatsızlıklarını önlemede yararlıdır.
• Yumurta beyin gelişimi ve işlevselliğinde önemli bir rolü olan kolin bakımından da oldukça zengindir.
• Yumurta dışarıdan hiçbir besin maddesi katkısı olmaksızın sadece nem ve ısı ayarlamaları yoluyla bünyesinden eksiksiz bir canlı (civciv) oluşturan mucizevi bir üründür.
• Yumurta çevre dostu bir gıdadır. Yumurta kabukları ve ambalaj kartonları çevreyi kirletmeyen, geri dönüşümü mümkün olan maddelerdir. 
• Yumurta doğal ambalajı yani kabuğu içinde, hiçbir şekilde hile karıştırılmayan tek gıdadır.
• Hayvansal kaynaklı bir besin olmasına rağmen yumurtanın yağ içeriği düşüktür. Yani yumurtada kalp damar hastalıkları için risk faktörü olan doymuş yağ asitleri ve toplam yağ miktarı azdır.
• Tavuk eti ve yumurta son derece besleyici gıdalar olduğu gibi bol, hızlı ve ekonomik bir şekilde üretilebilmeleri nedeniyle de oldukça ucuz gıdalardır. 1 litre süt ile 35 gr protein alınırken, aynı miktar protein 5 yumurta veya 175 gr. tavuk etiyle de sağlanabilir.

Bilimsel Tavukçuluk Derneği (WPSA) Türkiye Şubesi’nin düzenlediği sempozyumun basın toplantısında konuşan İstanbul Memorial Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof.Dr. Bingür Sönmez bilinenin aksine yumurtanın kalp ve damar hastalıklarına neden olmadığını belirterek şunları söyledi: